O festiwalu

XX OGÓLNOPOLSKI FESTIWAL KULTURY SŁOWIAŃSKIEJ
i CYSTERSKIEJ w LĄDZIE nad WARTĄ

Święta i posty

1-2 czerwca 2024 r.

W tym roku już po raz dwudziesty mamy zaszczyt organizować Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą. Mając na uwadze rangę tego jubileuszu, grono organizatorów pragnie podkreślić niezwykłość tegorocznej imprezy. Nie ukrywamy, że mamy co świętować – i to właśnie świętowanie uczyniliśmy jednym z trzonów tematu przewodniego przyszłorocznego Festiwalu.

Dla mieszkańców średniowiecznej Europy powodem do świętowania były najczęściej uroczystości religijne, takie jak Święto Zmartwychwstania Pańskiego, Boże Ciało, Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny czy Boże Narodzenie, a także odpusty, wyprawiane z okazji dnia świętego patrona danej wspólnoty. Pretekstem do zaprzestania ciężkiej codziennej pracy było również celebrowanie narodzin dziecka, jego postrzyżyn i zaślubin. Przez setki lat święto było sposobem na ukoronowanie okresu ciężkiej pracy, postu i wyrzeczeń – nagrodą za wysiłek i wstrzemięźliwość.

W życiu codziennym mieszkańców średniowiecznej Europy znacznie częściej niż święta praktykowane były posty. Określenie to rozumiemy dwojako. Odnosi się ono zarówno do samego zakazu spożywania określonych potraw – takich jak niektóre zwierzęta czy nabiał – jak i do okresu w kalendarzu liturgicznym, w którym wierni nakazane mieli stosowanie się do tych wytycznych. W kręgu cywilizacji chrześcijańskiej dni postne są praktykowane przez wiernych po dziś dzień, przed wiekami jednak stanowiły one znaczna część roku. Poszczono m. in. w środy i w soboty oraz przez cały okres Wielkiego Postu oraz Adwentu. W tych dniach wierni poprzez umartwianie się podejmowali walkę z przywiązaniem do nieumiarkowania w jedzeniu i piciu.

Zaproszeni na Festiwal eksperci podczas wykładów popularnonaukowych opowiedzą, bez jakich potraw nie mógł się obyć żaden świąteczny stół oraz jakich wytycznych musieli przestrzegać poszczący…i jak przewrotnie potrafiono owe wytyczne interpretować. W osadzie słowiańskiej gastronomia również będzie grać pierwsze skrzypce – goście będą mieli okazję spróbować przysmaków kuchni średniowiecznej, planowane są również liczne kulinarne warsztaty i pokazy. Dołożymy wszelkich starań, żeby wizyta na XX Ogólnopolskim Festiwalu Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą była prawdziwą ucztą – zarówno dla ducha, jak i dla ciała.

Organizatorami wydarzenia są:

  • Starostwo Powiatowe w Słupcy
  • Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
  • Urząd Gminy w Lądku
  • Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie
  • Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

Partnerzy:
Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
Konspol Holding / Cargill
Spółdzielnia Mleczarska Udziałowców w Strzałkowie
Ludowy Bank Spółdzielczy w Strzałkowie
METPOL
Bank Spółdzielczy w Słupcy
Hero Collection
JW ROAD
MOYA Ląd
WoolSome
ROLGOS


Patronat medialny objęli:
TVP 3 Poznań

XIX Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej
w Lądzie nad Wartą

Legendy i źródła

 3-4 czerwca 2023 r.

            W dzisiejszych czasach dostęp do źródeł informacji jest łatwiejszy niż kiedykolwiek – wielu z nas nie tylko posiada, ale i nie rozstaje się z urządzeniem, za pośrednictwem którego
w każdej chwili możemy dowiedzieć się o przebogatych dziejach Lądu nad Wartą.

Ludzie zamieszkujący tereny dawnej Polski nie mieli tego komfortu – zanim spisane zostały kroniki (i zanim upowszechnił się dostęp do tego rodzaju literatury) całą swoją wiedzę na temat zamierzchłych czasów czerpali z przekazów ustnych. A te, wraz z upływem czasu, miały skłonność do wypaczania się, przeinaczania pewnych faktów, pomijania innych,
a wraz z upływem lat – obrastania w elementy zupełnie fantastyczne.

Tak przekazywane historie nierzadko przeistaczały się w legendy – nie mające na celu już jedynie przekazania kolejnym pokoleniom faktów, lecz bycia nośnikiem pewnych postaw
i wartości. Nierzadko kładły nacisk na nieprzypadkowość opisywanych zdarzeń, starając
się nadać im rangę symbolu, a ich genezie – nadprzyrodzony charakter.

Dzisiaj, kiedy dysponujemy szeroką gamą źródeł materialnych, musimy ze szczególną dbałością podchodzić do ich interpretacji. Informacje pozyskiwane ze źródeł pisanych mogą być obarczone próbą manipulacji faktami, którą autor mógł podjąć sam lub pod wpływem nacisków ze strony swojego chlebodawcy. Z kolei dane, które pozyskujemy ze źródeł archeologicznych w trakcie badań wykopaliskowych często pozostają niekompletne – np. na skutek działania czynników zewnętrznych. A to daje pole do różnorodnych, nierzadko sprzecznych ze sobą teorii.

Niemniej jednak to właśnie dzięki starannemu podejściu do wszystkich rodzajów źródeł
– i ich naukowej analizie – z roku na rok poszerzamy naszą wiedzę na temat ludzi zamieszkujących tereny dawnej Polski i sposobu w jaki żyli. Możemy dyskutować na temat tego, kiedy i skąd dokładnie przybyła na ten obszar ludność, która dała początek plemieniu Polan, ale współcześni adwersarze mogą podpierać swoje argumenty odkryciami naukowymi, a nie jedynie historią o Białym Orle – jak inspirująca by ona nie była.

Czy w dzisiejszych czasach możemy traktować legendy jako coś więcej, niż jedynie ciekawostkę? I czy prawdą jest, że w każdej z nich tkwi ziarnko prawdy? Na te i wiele innych pytań postarają się odpowiedzieć specjaliści z różnych dziedzin – naukowcy, którzy wezmą udział w Festiwalu na zaproszenie Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Wierzymy, że podczas wykładów popularnonaukowych uda im się podzielić z Państwem wiedzą na temat źródeł historycznych i ich znaczenia, a liczne atrakcje plenerowe rozbudzą w Was zainteresowanie tajemniczym światem legend – nie tylko tych słowiańskich.

Organizatorami wydarzenia są:

  • Starostwo Powiatowe w Słupcy
  • Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
  • Urząd Gminy w Lądku
  • Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie
  • Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

Partnerzy:
Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
Budimex S.A.
Konspol Holding / Cargill
Spółdzielnia Mleczarska Udziałowców w Strzałkowie
Ludowy Bank Spółdzielczy w Strzałkowie
METPOL
Bank Spółdzielczy w Słupcy
Słowińscy
Hero Collection
KOSTBUD
POLGRANIT
JW ROAD
MOYA Ląd


Patronat medialny objęli:
TVP 3 Poznań


PLAGI I MEDYCYNA

XVIII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

4-5 czerwca 2022 roku

Plagi są zjawiskiem towarzyszącym ludzkości od czasów, gdy zaczęła ona tworzyć większe skupiska. Od kiedy koczowiska ustąpiły miejsca osiedlom, a osiedla miastom, choroby zakaźne, szkodniki i robactwo stały się dla naszych przodków chlebem powszednim.

Powszechność problemu nie oznaczała jednak, że mieszkańcy dawnej wielkopolski godzili się na katastrofalne efekty nawiedzających ich nieszczęść bez walki. Nie mogli liczyć na takie luksusy jak antybiotyki czy preparaty do dezynfekcji. Ale prekursorzy medycyny
– i wszystkie osoby którym leżał na sercu los bliźnich – dokładali wszelkich starań,
aby ograniczyć rozprzestrzenianie się morowego powietrza.

Nie wszystkie próby przynosiły oczekiwane rezultaty, nie wszystkie eksperymenty kończyły się sukcesem. Ale każdy wyraz dbałości o rozpowszechnianie higieny, każdy krok
w stronę zidentyfikowania źródła zarazy zwiększał szanse na przetrwanie.

Dziejów ludzkości nigdy nie należy traktować jako nieistotnego zbioru dat i wydarzeń
po terminie ważności. Kluczowym elementem w obcowaniu z historią jest nauka rozumienia procesów, które wpływały na sposób życia naszych przodków. Dzięki spisanym przekazom, wykopaliskom archeologicznym i badaniom antropologicznym wiemy dziś bardzo wiele zarówno o tym, jakie nieszczęścia spotykały naszych przodków jak i o tym, jak usiłowali
się z nimi mierzyć. Wierzymy, że uda nam się podzielić tą wiedzą z gośćmi XVIII Ogólnopolskiego Festiwalu Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą, który
po dwuletniej przerwie po raz kolejny odbędzie się w urokliwych krużgankach pocysterskiego klasztoru oraz we Wiosce Słowiańskiej. Link do wydarzenia na FB:
https://www.facebook.com/events/750071069322470

Organizatorami wydarzenia są:
Powiat Słupecki
Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
Gmina Lądek
Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie
Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

Partnerzy:
Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
Budimex S.A.
Konspol Holding / Cargill
Spółdzielnia Mleczarska Udziałowców w Strzałkowie
Fundacja Relicta
Fundacja Ochrony Zabytków w Poznaniu
Ludowy Bank Spółdzielczy w Strzałkowie
METPOL
Słupecka Spółdzielnia Socjalna
Bank Spółdzielczy w Słupcy


Patronat medialny objęli:
TVP 3 Poznań
Radio Poznań
Meloradio
Radio Września
Kurier Słupecki
Gazeta Słupecka
TwojaSlupca.pl





DZIEŁA, TWÓRCY I FUNDATORZY

XVII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

                                           5-6 czerwca 2021 roku

W spadku po minionych wiekach pozostały nam liczne dzieła sztuki i architektury, zapisy utworów muzycznych i literackich, nawet wysmakowane wyroby rzemiosła, będące świadectwem nie tylko gustów artystycznych, ale też ówczesnych przesłań ideowych, uwielbień czy niepokojów. Podziwiamy je, kontemplujemy, rozmawiamy o nich, a nawet się o nie sprzeczamy. Znamy nazwy dzieł, znamy nazwiska ich twórców, czasami nawet wiemy, z czyjej inspiracji powstawały. Z pewnością rola fundatorów jest nie do przecenienia, wszak bez nich, bez ich inicjatywy, a przede wszystkim bez ich pieniędzy, szereg utworów po prostu by nie powstało.

            Wiele dzieł zostawiła po sobie również epoka średniowiecza, choć bywało w przeszłości, że ich pomniki niszczono z pogardy do „wieków ciemnych”. Także z innych powodów upływ czasu nie zawsze był dla nich łaskawy. W Polsce szacunek do wytworów tej epoki jest zrozumiały, wszak wiążą się one z wczesnymi dziejami naszej państwowości, stanowiąc zarazem nieliczne ocalałe pamiątki tamtych czasów. O ile na przykład budowle gotyckie nie stanowią rzadkości w naszym krajobrazie, to już romańskie są niemal unikatami, a po jeszcze wcześniejszych pozostały jedynie ruiny, odkrywane w ziemi przez archeologów. Podobnie możemy mówić o innych dziełach polskiego średniowiecza, zabytkach malarstwa, rzeźby, piśmiennictwa, muzyki, czy sztuki użytkowej, przetrwałych we wnętrzach świątyń i klasztorów, a także w skarbcach i prywatnych kolekcjach. Owe materialne szczątki minionej kultury są cennym świadectwem wspaniałości tej epoki, dają też wyobrażenie o jej bogatym kolorycie i niezaprzeczalnym pięknie. Warto zatem o nich opowiedzieć, ukazać kolejne oblicze polskiego oraz europejskiego średniowiecza.

Z powodu pandemii COVID-19 oraz niepokojących prognoz dotyczących jej rozwoju w 2021 roku, planujemy, że XVII Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie odbędzie się w formie on-line. Nie przewidujemy jednak bezpośredniej transmisji. Poszczególne punkty programu, obejmujące wykłady popularnonaukowe, pokazy, prezentacje multimedialne, wystawy wirtualne, zajęcia edukacyjne, spektakl teatralny oraz koncert muzyki dawnej, zostaną nagrane wcześniej i odtworzone w terminie 5-6 czerwca 2021 roku. Dużym ułatwieniem w przeprowadzeniu przyjętej formy Festiwalu będą doświadczenia, jakie organizatorzy nabyli w 2020 roku, podczas realizacji poprzedniej edycji tej imprezy, która również odbyła się w formie on-line.

Organizatorzy: Starostwo Powiatowe w Słupcy, Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu oraz Stowarzyszenie „Unia Nadwarciańska”.

Uczestnicy: wykładowcy, muzealnicy, rekonstruktorzy, konserwator dzieł sztuki, zespół muzyki dawnej, zespół teatralny

Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie

TRADYCJA I NOWOCZESNOŚĆ

XVI Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej

w Lądzie nad Wartą – (on-line)

5-6 września 2020 roku

XVI edycja Festiwalu Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie poświęcona będzie tradycji i nowoczesności w kulturze średniowiecza. Obydwa pojęcia były doskonale znane w różnych okresach dziejów ludzkości, stanowią również ważny składnik czasów współczesnych. Na ogół postrzega się je jako opozycyjne wobec siebie wartości, często ze sobą skonfliktowane, zwłaszcza w kluczowych momentach przemian, decydujących o kierunku rozwoju państw i narodów. W obiegowych opiniach, tradycję często utożsamia się z zastojem i zacofaniem, natomiast nowoczesność ze zmianą i postępem. Rzadko się przy tym zauważa, że jedno nie może istnieć bez drugiego. Tymczasem w praktyce nowoczesność wzbogaca tradycję, która rozstrzyga, co z proponowanych przez nią rozwiązań będzie przyjęte, a co odrzucone. Mieszko I, decydując się na przyjęcie chrztu i wprowadzenie swojego państwa do cywilizacji europejskiej, musiał dostosowywać zmiany do obyczajów i kultury swojego ludu w taki sposób, by zostały zaakceptowane jako własne. Przed podobnymi wyzwaniami stawali wszyscy wielcy reformatorzy w dziejach ludzkości. Doskonale wiedzieli, że całkowite odrzucenie tradycji grozi utratą tożsamości i zagubieniem, natomiast wzbogacanie jej o nowe elementy pozwala się rozwijać i kreślić perspektywy na lepszą przyszłość. Z kolei gwałtowne wcielanie zmian rodzi opór i prowadzi do tragedii, podczas gdy cierpliwe przeobrażenia, dostosowane do kultury i tradycji danej społeczności kończy się zawsze sukcesem. Od dawna też wiadomo, że nie każda nowoczesność jest dobra, jak też nie zawsze tradycja wyłącznie pielęgnuje złe rozwiązania. Średniowiecze, niesłusznie zwane „ciemną epoką”, wielokrotnie stawało przed koniecznością zmian i dostosowywania ich do swoich tradycji. Z każdych takich prób wychodziło zwycięsko, przekazując swój dorobek i swoje doświadczenia czasom późniejszym. Z jego dziedzictwa wywodzą się m.in. uniwersytety, wolność nauki, bankowość, miasta, samorządność, umiejętność współpracy ludzi różnych wyznań. Stanowią one składnik naszej tradycji, którą przekażemy przyszłym pokoleniom.

Michał Brzostowicz

Wszystkie edycje festiwalu