XXII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie n. Wartą 6 – 7 czerwca 2026 r.

Tematem tegorocznego festiwalu są „Księgi i skryptoria”. W czasach, kiedy dostęp do informacji jest łatwiejszy niż kiedykolwiek, chcemy zaproponować naszym gościom wyprawę do czasów, kiedy mądrość wieków kryła się wyłącznie na kartach ciężkich woluminów, a każdą z dziesiątek tysięcy liter musiała nakreślić inkaustem pewna ręka skryby.

Zanim w naszym życiu pojawiły się nowoczesne media, księgi były głównym (obok przekazu ustnego) źródłem wiedzy o przeszłości. Analizując ich wpływ na historię ludzkości możemy łatwo wydzielić dwa okresy. Pierwszy, rozpoczęty w momencie wynalezienia pisma, obejmował epoki kiedy ten zapis myśli ludzkiej powstawał wyłącznie jako rękopis. Jego nośnikiem mogła być gliniana tabliczka, papirus, a wreszcie arkusze pergaminu i papieru połączone grzbietem.  Drugi okres rozpoczął się w XV w., kiedy spod pras drukarskich w całej Europie zaczęły spływać książki drukowane przy pomocy wymiennych czcionek. Dzięki triumfowi myśli technicznej czas potrzebny do produkcji jednego tomu zmalał raptownie, co z czasem zaowocowało olbrzymią popularyzacją książek – również wśród grup społecznych, które wcześniej nie mogły sobie pozwolić na cenny rękopis.

Skomplikowany termin „skryptorium” może być rozumiany dwojako. Określenia tego używamy zarównow odniesieniu do specjalnego pulpitu przeznaczonego do pisania, jak i całego pomieszczenia, w którym mieścił się warsztat pisarski. Przepisywanie rękopisów było ważnym zadaniem średniowiecznych mnichów. Skryptoria z czasem zaczęły pojawiać się również przy królewskich dworach i innych instytucjach świeckich – ale to przede wszystkim pracowitości zakonników i zakonnic zawdzięczamy to, że literaturę i idee naukowe udało się przekazać z pokolenia na pokolenie, co przyczyniło się do kształtowania cywilizacji zachodniej. Warto docenić trud i poświęcenie zakonników, którzy przez stulecia, w ciszy i skupieniu przyczyniali się do zachowania dzieł myśli średniowiecznej i antycznej.

Ważnym elementem tegorocznego Festiwalu będą spotkania z autorami książek. Coś dla siebie znajdą zarówno miłośnicy literatury naukowej, dla których zaproszeni na Festiwal wykładowcy akademiccy wygłoszą swoje referaty, jak i fani literatury fabularnej, dla których przygotujemy spotkania z autorami książek dla dzieci i dorosłych. Jak co roku na gości Festiwalu czeka również moc innych atrakcji, na czele z koncertami muzyki dawnej, pokazami walk wojów i średniowiecznego rzemiosła. Wśród rzemieślników nie zabraknie pasjonatów poświęcających się dawnemu drukowi, drzeworytowi i pozyskiwaniu papieru metodami średniowiecznymi. Jesteśmy przekonani, że weekend pełen atrakcji zachęci naszych gości do wielu przyjemnych chwil z ulubioną lekturą.